Digitale nalatenschap bij leven regelen: wat gebeurt er met uw social media als u er niet meer bent?

Een testament regelt wie uw huis, spaargeld en spullen erft. Het regelt zelden wie er toegang krijgt tot uw Instagram, of u eigenlijk wel wilt dat uw Facebook-profiel na uw overlijden nog jarenlang blijft staan. Dat is geen nalatigheid, het is simpelweg een onderwerp dat nog niet is ingesleten in hoe we over een nalatenschap nadenken. Terwijl het net zo goed een keuze is die u nu, terwijl u er nog volop bent, zelf kunt maken.

Waarom dit onderwerp zo vaak wordt overgeslagen

Bij een testament denkt bijna iedereen vanzelf aan een notaris. Bij de vraag “wat moet er met mijn Instagram gebeuren als ik er niet meer ben” denkt bijna niemand aan iets, simpelweg omdat er geen vast moment is waarop die vraag zich aandient. Er is geen formulier dat u daarvoor invult bij de gemeente, geen adviseur die er standaard naar vraagt.

Het gevolg is dat de meeste mensen deze keuze impliciet bij hun nabestaanden neerleggen, zonder dat ooit hardop te hebben besloten. Nabestaanden moeten dan gissen: zou ze een herdenkingsprofiel gewild hebben, of juist niet? Vond hij het erg dat zijn oude foto's nog online staan, of maakte het hem niets uit? Vragen die met een paar minuten voorbereiding vooraf helemaal niet nodig waren geweest.

Wat u nu al kunt vastleggen, per platform

De grote platformen bieden inmiddels ingebouwde functies om vooraf een keuze te maken. Ze zijn niet altijd makkelijk te vinden, maar wel de moeite waard om eenmalig in te stellen.

Bij Facebook en Instagram kunt u een nalatenschapscontact aanwijzen: iemand die na uw overlijden een beperkt aantal beheertaken mag uitvoeren, zoals het vastzetten van een bericht bovenaan uw profiel, maar die niet kan inloggen als u of uw berichten kan lezen. U kunt daar ook los van aangeven of u liever heeft dat uw account na overlijden volledig wordt verwijderd in plaats van omgezet naar een herdenkingsprofiel.

Bij Google kunt u de Inactive Account Manager instellen: u wijst een of meerdere contactpersonen aan die toegang krijgen (of juist een melding krijgen dat het account wordt verwijderd) als uw account voor een door u ingestelde periode, bijvoorbeeld zes of twaalf maanden, niet actief is geweest.

Bij Apple kunt u een Erfeniscontact instellen, waarmee een door u gekozen persoon na overlijden toegang krijgt tot foto's, berichten en bestanden in uw iCloud, mits uw geboortedatum correct staat geregistreerd, want die wordt later geverifieerd aan de hand van de overlijdensakte.

Voor platformen zonder zo'n ingebouwde functie, denk aan TikTok, Snapchat, LinkedIn en de meeste kleinere diensten, bestaat er geen vooraf in te stellen voorkeur. Daar is uw enige optie om uw wensen apart vast te leggen en door te geven aan iemand die u vertrouwt.

Waarom wachtwoorden niet in een testament thuishoren

Een veelgemaakte misvatting is dat u uw wachtwoorden gewoon in uw testament kunt opnemen. Dat wordt afgeraden, en niet zonder reden: een testament wordt na uw overlijden door meerdere partijen ingezien en is bovendien een document dat u niet zomaar stilletjes aanpast als u een wachtwoord wijzigt. Daarmee is het allesbehalve een veilige of praktische plek voor actuele inloggegevens.

Beter is het om in uw testament of een los document alleen te verwijzen naar waar uw wachtwoorden te vinden zijn, bijvoorbeeld in een beveiligde wachtwoordkluis met één hoofdwachtwoord, en dat hoofdwachtwoord apart, buiten het testament om, aan een vertrouwd persoon door te geven of op een veilige plek te bewaren.

Een overzicht is waardevoller dan u denkt

Wat wij vaak terugzien bij nabestaanden die er nog niet aan toe waren, is dat het grootste struikelblok niet het gebrek aan een wachtwoord is, maar het gebrek aan overzicht. Welke accounts had deze persoon eigenlijk? Van welke wisten de nabestaanden helemaal niet af? Een gemiddelde volwassene heeft tussen de 40 en 90 online accounts, en het merendeel daarvan is voor naasten volkomen onzichtbaar.

Een simpel overzicht, een lijst met platformnamen en of u wilt dat het account bewaard, verwijderd of omgezet wordt naar een herdenkingsprofiel, scheelt uw nabestaanden enorm veel uitzoekwerk op een moment dat ze daar het minst behoefte aan hebben. U hoeft dit niet notarieel te laten vastleggen om waarde te hebben, een simpel, actueel document op een bekende plek is al een groot verschil.

Wat wij nu al voor u kunnen doen

Sommige mensen willen niet wachten tot hun nalatenschap aan de orde is om iets te doen aan hun digitale voetafdruk. Zij laten nu al oude, slapende accounts opruimen, iets wat toch al goed is voor hun privacy tijdens hun leven, en leggen tegelijk vast wat er met hun actieve accounts moet gebeuren als het zover is.

Wij helpen u dit overzicht op te stellen, wijzen u op de instellingen die u nu al zelf kunt activeren, en kunnen desgewenst uw wensen vastleggen zodat uw executeur of nabestaanden weten waar ze aan toe zijn. Zo hoeft niemand achteraf te gissen, en heeft u het zelf geregeld terwijl u daar nog alle tijd en rust voor heeft.

Wilt u hier nu al iets mee doen? Wij denken graag met u mee, of lees eerst hoe wij te werk gaan bij het regelen van een digitale nalatenschap.

Veelgestelde vragen over digitale nalatenschap bij leven regelen

Wat is een nalatenschapscontact bij Facebook of Instagram?

Een door u aangewezen persoon die na uw overlijden een beperkt aantal beheertaken mag uitvoeren, zoals het vastzetten van een herdenkingsbericht, zonder dat deze persoon kan inloggen op uw account of uw berichten kan lezen.

Kan ik mijn wachtwoorden opnemen in mijn testament?

Dit wordt afgeraden. Een testament wordt door meerdere partijen ingezien en is niet geschikt voor actuele inloggegevens. Verwijs in plaats daarvan naar een beveiligde wachtwoordkluis en deel het hoofdwachtwoord apart met een vertrouwd persoon.

Wat is de Inactive Account Manager van Google?

Een instelling waarmee u een of meerdere contactpersonen aanwijst die toegang krijgen, of een melding krijgen van verwijdering, als uw Google-account voor een door u ingestelde periode niet actief is geweest.

Moet ik mijn digitale nalatenschap notarieel laten vastleggen?

Dat is niet verplicht. Een actueel, overzichtelijk document met uw wensen per platform, bewaard op een bekende en veilige plek, is vaak al voldoende om uw nabestaanden te helpen.

Kan ik nu al accounts laten opruimen zonder te wachten tot mijn nalatenschap aan de orde is?

Ja. Oude, slapende accounts opruimen is ook tijdens uw leven goed voor uw privacy, en kan prima worden gecombineerd met het vastleggen van uw wensen voor uw actieve accounts.